Był starym człowiekiem, który samotnie wyruszał na połów łodziš na Gulf Stream...
... i mijał już 84 dzień gdy nie złowił nic.
Przez pierwsze 40 dni, był z nim chłopiec.
Lecz gdy przez 40 dni nic nie złowili, jego rodzice powiedzieli mu...
... że starzec stał się ostatecznie i całkowicie "salao"...
... co jest gorszš formš słowa "pechowiec"...
... i chłopiec przeszedł zgodnie z ich sugestiš na innš łód...
... na której złowiono 3 piękne ryby w pierwszym tygodniu.
Stary człowiek uczył chłopca rybołóstwa i chłopiec kochał go.
Stary człowiek był siwy i pomarszczony, kark miał pobrużdżony...
... a jego dłonie miały głębokie blizny od cišgnięcia ciężkich sieci.
Lecz żadne z tych blizn nie były wieże.
Były tak stare, jak erozja bezrybiej pustyni.
Wszystko w nim było stare, za wyjštkiem oczu.
Miały taki sam kolor, jak morze, były pogodne i niepokonane.
Chłopca smuciło, gdy widział Starego powracajšcego codziennie pustš łodziš.
Schodził zawsze i pomagał mu dwigać liny, oszczep i harpun...
... i żagiel owinięty wkoło masztu.
Żagiel połatano płótnem z worków od mški; był pognieciony
i wyglšdał jak sztandar totalnej klęski.
Nikt nie okradłby starego...
... ale lepiej zabierać żagiel i liny do domu...
... rosa nie zrobiłaby im dobrze.
Był przekonany że miejscowi nie kradnš...
... jednak sšdził, że oszczep i harpun...
... stanowiłyby niepotrzebnš pokusę gdyby zostawiać je w łodzi.
Przybili już rybacy, którym się powiodło i wycišgali swoje marliny na brzeg...
... wlekli je, rozcišgnięte na całš długoć, do pomieszczenia...
... gdzie czekały na łód - chłodnię która zabierała je do sklepu w Hawanie.
"Dasz się zaprosić na piwo na tarasie?" -zapytał chłopiec.
"Czemu nie?" odrzekł stary. "Wród rybaków."
Dwa piwa, Martin. Proszę.
Usiedli na tarasie i wielu rybaków drwiło ze starego.
Lecz on się nie złocił.
Nie pamiętał już, kiedy osišgnšł owš pokorę...
... lecz wiedział, że jš osišgnšł...
... wiedział też, że nie jest ona hańbišca i nie oznacza prawdziwej utraty godnoci.
Niektórzy starsi rybacy patrzyli nań i byli smutni...
... lecz nie okazywali tego. Rozprawiali o pršdach...
... i głębinach, przez które cišgnęli swoje liny...
... o dobrej pogodzie i o tym, co widzieli.
- Santiago. - Tak?
Mogę jutro przynieć ci trochę sardynek?
Och, nie. Nie.
Graj w piłkę. Ja jeszcze mogę wypływać, i zarzucać sieci.
Wiem, skšd wzišć 4 sztuki wieżej przynęty.
Wcišż mam jeszcze swojš, dzisiejszš.
Pozwól, przyniosę ci cztery wieże.
- Jednš. - Dwie.
Dwie.
- Nie ukradłe ich, prawda? - Mogłem, ale te akurat kupiłem.
Dzięki.
Skoro nie mogę z tobš łowić, chciałbym ci pomóc w jaki inny sposób.
Kupiłe mi piwo.
Jeste już mężczyznš.
Poszli razem wzdłuż drogi.
Stary postawił maszt w swojej chacie.
W chacie było łóżko, stół, krzesła...
... i miejsce do gotowania na węglu drzewnym.
Na brunatnej cianie wisiał kolorowy obrazek - Przenajwiętszego Serca Jezusowego...
... i drugi, Matki Boskiej z Cobry.
To były pamištki po jego żonie.
miał kiedy kolorowanš fotografię swej żony na cianie.
Lecz zdjšł jš, bo patrzšc na niš czuł się tak strasznie samotny.
Teraz leżała na półce, w kšcie, pod czystš koszulš.
Jutro będzie 85 dzień.
Osiemdziesišt pięć to szęliwa liczbš!
Jak by ci się podobało, gdybym przypłynšł z jednš z tych ważšcych ponad tysišc funtów rybš?
Masz doć siły na naprawdę wielkš rybę?
Mylę, że tak.
Znam wiele sztuczek.
Santiago, mógłbym znów z tobš popłynšć.
Zarobilimy wystarczajšco dużo pieniędzy.
Nie, nie. Pływasz na szczęliwej łodzi. Zostań z nimi.
Pamiętasz, jak kiedy długo pływalimy niczego nie złowiwszy?
Potem codziennie łapalimy jakš wielkš przez trzy tygodnie.
Pamiętam.
Wiem, że nie odszedłe bo straciłe wiarę we mnie.
Mój tato kazał mi odejć. Jestem chłopcem i muszę go słuchać.
Jasne, jasne. To zupełnie normalne.
On nie miał zbyt dużo wiary.
- Ale my mamy, czyż nie? - Tak.
Gdyby był mój, wypłynšłbym znowu z tobš.
Ale jeste synem swojego ojca i matki i jeste na szczęliwej łodzi.
Co masz do jedzenia?
Mam garnek brunatnego ryżu i trochę ryby Chcesz trochę?
Nie. Zjem w domu.
- Mogę zebrać zarzucone sieci? - Pewnie.
Mam wczorajszš gazetę.
Poczytam o bejsbolu.
Nie było żadnych zarzuconych sieci. Chłopiec pamiętał, kiedy je sprzedali.
Ale powtarzał tę fikcję dzień w dzień.
Nie było też garnka z ryżem ani ryby i chłopiec o tym wiedział.
Nie wiedział, czy wczorajsza gazeta również nie była fikcjš.
Stary wycišgał jš spod łóżka.
Dbaj o siebie, Stary.
Sied w słońcu. Pamiętaj, mamy wrzesień.
To miesišc Wielkiej Ryby.
Rybakiem w maju może być każdy.
Wrócę, jak będę miał sardynki.
Opowiesz mi o bejsbolu.
- Hej, Manolin, chod tu. - Gra do pierwszej bazy.
Hej, ej. Chod.
- Manolin. - Poproszę obiad dla dwóch osób. Na wynos.
Nie jadasz już w domu?
- Ile masz pieniędzy? - 60 centów.
Dalej pech, hę?
Wiesz, może to nie kwestia pecha. Może jest za stary.
Nie jest za stary. Zobaczysz.
- Mówię "może". - Nawet nie "może".
W porzšdku.
Mam nadzieję, że gdy się zestarzeję będę miał chłopaka, który będzie dla mnie łowił.
Gdy chłopiec wrócił, stary spał w fotelu...
... a słońce chyliło się ku zachodowi.
Jego ramiona były wcišż silne, chociaż bardzo stare.
Również kark miał nadal mocny.
Zmarszczki nie były tak wyrane gdy stary spał.
Jednak jego głowa była stara.
I gdy miał zamknięte oczy, nie było życia w jego twarzy.
Obud się, Stary.
Stary otworzył oczy, i przez dłuższš chwilę...
... powracał z długiej, długiej drogi.
Potem umiechnšł się.
Co przyniosłe?
- Będziemy mieć kolację. - Nie jestem szczególnie głodny.
Chod i jedz. Nie możesz łowić i nie jeć.
Muszę.
Nie będziesz wypływał bez posiłku dopóki żyję.
No, więc żyj długo i uważaj na siebie.
kto...? Kto ci to dał?
Martin. Na tarasie.
Cóż...
...naturalnie muszę mu podziękować.
Już mu podziękowałem. Ty nie musisz tego robić.
Zjedli; na stole nie było wiatła i zrobiło się ciemno.
Stary opowiadał chłopcu o bejsbolu, jak zawsze.
O wielkim DiMaggio...
... i o innych członkach drużyny.
Opowiedz mi o wielkim John'ie J. McGraw.
Miał w zwyczaju przychodzić czasami na taras...
...również dawnymi czasy.
Miał fioła na punkcie koni, jak sšdzę, równie dużego,jak na punkcie bejsbolu.
Nawet nosił listę koni cišgle w kieszeni.
i często podawał ich imiona przez telefon.
Był wietnym szefem. Mój ojciec uważa, że najlepszym.
To dlatego, że przychodził tutaj najczęciej.
Jeli Durocher w dalszym cišgu będzie przychodził...
...twój ojciec będzie jego uważał za najlepszego szefa.
Kto naprawdę jest najlepszym szefem?
Mylę, że wszyscy sš jednakowi.
czasami chciałbym zabrać wielkiego DiMaggio na połów.
Mówiš, że jego ojciec był rybakiem.
Może był równie biedny jak my, i rozumielibymy się dobrze.
Musisz się położyć, jeli chcesz być rano wieży i krzepki.
Zaniosę te rzeczy z powrotem na taras.
- Dobranoc. Zobaczymy się rano. - Jeste moim budzikiem.
Wiek jest moim budzikiem.
- pij dobrze, Stary. - Dzięki.
Dobranoc.
Chłopiec poszedł, a Stary mylał: "czemu starzy ludzie tak wczenie się budzš?
czy po to, by przedłużyć sobie dzień?"
Potem Stary zwinšł spodnie żeby zrobić poduszkę...
... wkładajšc do węzełka gazety.
Zawinšł się w koc i usnšł na papierach...
... którym zakryte były sprężyny w łózku .
Zapadł w sen bardzo szybko...
... niłamu się Afryka, i czasy, gdy był chłopcem.
nił o złotych i białych plażach, tak białych, że raniły oczy.
I o wysokich szczytach brunatnych gór.
Był na tym wybrzeżu co noc, i w swoich snach...
... słyszał ryk fal, i widział kołyszšce się na nich tubylcze łodzie.
Czuł zapach smoły i pakuł z pokładu, gdy spał...
... i czuł ten zapach Afryki, który bryza przynosi rankiem.
Zazwyczaj, gdy poczuł lšdowš bryzę, budził się...
... i ubierał, by ić i obudzić chlopca.
Lecz tej nocy woń lšdowej bryzy przyszła bardzo wczenie...
... wiedział w swym nie, że jest zbyt wczenie i nił nadal.
Widział białe szczyty wyspy wynurzajšce się z morza...
... i nił o odległych portach i redach Wysp Kanaryjskich.
Nie nił już o burzach ani o kobietach...
... ani też o wielkich przygodach czy wielkich rybach...
... ani o walkach, ani o pokazach siły ani nawet o swej żonie.
nił już tylko o miejscach...
... i o lwach na plaży.
Igrały jak kociaki, i Stary kochał je, tak, jak kochał chłopca.
Nigdy nie nił mu się chłopiec.
O wicie Stary obudził się jak zwykle...
... spojrzał przez drzwi na umierajšcy księżyc, rozwinšł spodnie i ubrał je.
Potem wyszedł obudzić chłopca. Trzšsł się z zimna...
... lecz wiedział, że będzie trzšć się również w upale dopóki nie zacznie wiosłować.
Drzwi domku, w którym chłopiec mieszkał, były otwarte...
... uchylił je i wszedł cicho na bosaka.
Chłopiec spał na kozetce w swym pokoju i Stary mógł widzieć go wyranie.
Delikatnie złapał go za stopę i trzymał, póki chłopiec się nie obudził...
... obrócił się i spojrzał na niego.
Chłopiec był pišcy, i Stary rzekł, "Przepraszam."
"Tak trzeba", odpowiedział chłopiec.
Zeszli drogš razem, a droga tonęła w mroku...
... bosi mężczyni szli, dwigajšc maszty do swych łodzi.
Jak ci się spało?
wietnie, Manolin. Czuję się dzi wybornie.
Ja także.
Idę po sardynki. Będę niedługo.
We jeszcze jeden kubek. Mamy tu kredyt.
Stary powoli pił swojš kawę.
Musiała mu starczyć na cały dzień, i wiedział, że powinien jš wypić.
Już od dawna jedzenie go nie interesowało, i nigdy nie zabierał drugiego niadania.
Zawsze miał butelkę wody na dziobie łodzi...
... i to było wszystko, czego potrzebował w cišgu dnia.
Powodzenia, Stary.
Powodzenia.
Inne łodzie wypływały w morze...
... i Stary słyszał plusk zanurzajšcych się wioseł.
W ciemnoci czuł jak wstaje poranek.
Słyszał drżšce dwięki - latajšce ryby wyskakiwały z wody...
... a gwizd ich twardych płetw brzmiał tak, jakby odlatywały w ciemnoć.
Kochał latajšce ryby, to one były jego najważniejszymi przyjaciólkami w oceanie.
Żal mu było ptaków, szczególnie małych, delikatnych, ciemnych rybitw...
... zawsze latajšcych i szukajšcych lecz prawie nigdy nic nie znajdujšcych.
Mylał: "Ptaki majš cięższe życie niż my...
... za wyjštkiem złodziejaszków i tych silnych, ciężkich.
Czemu ptaki stworzono tak delikatnymi i doskonałymi, podczas gdy ocean bywa tak okrutny?
Słodki i bardzo piękny, lecz potrafi być tak okrutny..."
Słońce wynurzało się z morza i Stary widział inne łodzie...
... spuszczane na wodę i odbijajšce od brzegu, zmagajšce się z pršdem.
Zawsze mylał o morzu "la mar"...
... tym hiszpańskim słowem nazywajš je ludzie, którzy je kochajš.
Niekiedy ci, którzy kochajš wyrażajš się o nim le...
... lecz mówiš o nim zawsze tak, jakby było kobietš.
Niektórzy młodsi rybacy mówiš o nim jak o zawodniku, albo miejscu, lub o wrogu...
... ale Stary zawsze myslał o nim jak o kobiecie...
... i jak o kim, kto daje lub odmawia przychylnoci.
"Jak kobieta, podlega wpływom księżyca" - zwykł mawiać.
Zanim się rozedniło, założył przynęty i płynšł z pršdem.
Pierwsza przynęta sięgała na 40 sšżni, druga na 75...
... a trzecia i czwarta zanurzone były głęboko w niebieskiej wodzie na 100 i 125 sšżni.
Słońce było coraz janiejsze, olepiajšcy blask kładł się na wodzie, i w miarę, jak się wzmagał...
... gładkie morze odbijało je prosto w oczy Starego ranišc je bolenie...
... więc płynšł, starajšc się weń nie patrzeć.
Patrzył w dół, na liny biegnšce głęboko w otchłań wody.
Każda z przynęt wisiała do góry nogami przebita hakiem...
... ciasno i solidnie przymocowana.
Cała widoczna częć haka...
... jego krzywizna i ostrze, były pokryte sardynkami...
... każda z nich przebita przez oboje oczu - tworzyły girlandę osłaniajšcš stalowe ramię.
Ryba nie mogła wyczuć ani zobaczyć żadnej częci haka, który przecież...
... nie pachniał słodko ani nie smakował dobrze.
"Starannie je przymocowałem," - pomylał.
"Chyba, że znów nie będę miał szczęcia.
Lecz kto to wie? może własnie dzi.
Każdego dnia wszystko zaczyna się od nowa.
Dobrze jest być szczęciarzem, ale ja stawiam na dokładnoć.
Wtedy, gdy szczęcie przychodzi, jeste przygotowany."
Słońce wzniosło się już o dwie godziny...
... i nie raniło tak oczu, gdy spoglšdał na wschód.
W chwilę póniej zobaczył fregatę.
lizgała się na skrzydłach burzšc powierzchnię wody i znów kršżyła.
Już nie szuka. Już co znalazła.
Będziesz pięknš przynętš.
Nie pamiętał, od kiedy mówił głono do siebie w samotnoci.
Dawnymi czasy piewał w nocy, gdy był sam...
... trwajšc na wachcie w swej łódce.
Chyba zaczšł rozmawiać ze sobš, gdy osamotniał, gdy chłopiec go opucił...
... ale nie pamiętał.
Uważano za zaletę, nie mówić bez potrzeby na morzu...
... Stary również tak uważał i niegdy trzymał się tych zasad.
Lecz teraz często wypowiadał na głos swoje myli...
... od kiedy nie było nikogo, kogo mogłoby to drażnić.
"Ci, którzy mnie usłyszš," pomylał, "będš myleć, że zwariowałem.
Ale na razie nie zwariowałem i mam to gdzie.
Bogaci majš radia, które mówiš do nich w ich łodziach, mówiš o bejsballu. "
Tak. Tak.
Wtem poczuł co mocnego i niewarygodnie ciężkiego.
To mógł być tylko ciężar ryby...
... pozwolił linie zelizgiwać się w dół, w dół, w dół...
... rozwijajšc pierwszy z dwóch rezerwowych zwojów.
To niespotykane, musi być olbrzymi w tym miesišcu.
Zjedz je, Rybo. Zjedz je.
Proszę, zjedz je.
Sš takie wieżutkie...
...a ty trwasz w głębinie w tej zimnej wodzie, w ciemnoci.
No, chod tu.
Teraz twój ruch.
Zjesz je. Tylko poczuj sardynki.
To chyba tuńczyk...
...zimny, silny i cudowny.
Chod tu, Rybo. Zjedz je.
Nie wstyd się, Rybo.
Bierze.
Boże, spraw, by wzięła.
Nie może odpłynać.
Bóg jeden wie, że nie może. Musi zrobić następny ruch.
Pewnie już była kiedy na haku, i pamięta to trochę.
Zawróciła. Będzie brała.
Co za ryba!
Ma to tuż przy paszczy...
...i odpływa z niš.
W miarę jak szła głębiej, przesuwajšc się delikatnie pomiędzy palcami Starego...
... czuł wcišż potężny ciężar ryby...
... czuł nacisk na swym kciuku a palce miał prawie bez czucia.
Wzięła.
Niech teraz zje.
Zjedz ładnie, no, Rybo.
No dalej, zjedzże.
Pożryj aż po nasadę haka który wejdzie w twe serce i zabije cię...
...wyjd wtedy pięknie i łatwo i niech wbiję w ciebie swój harpun.
Jeste gotowa?
Wystarczyło ci już tej uczty?
Ryba ustępowała - Stary poczuł, że nabiła się na hak.
Teraz powinna pucić się naprzód wraz z linš albo skoczyć albo zejć w głębinę...
... ale nie działo się nic.
Ryba tylko wolno odpływała...
... i Stary nie mógł jej przycišgnšć nawet o cal.
Lina była mocna stworzona dla ciężkiej ryby...
... cišgnšł, aż naprężyła się tak, ze odpryskiwały z niej paciorki wody .
Potem łod poruszyła się...
... powoli, na północny wschód.
Stary odchylił się w przeciwnš stronę.
Ryba poruszała się jednostajnie, i razem podróżowali przez spokojnš toń.
Pozostałe przynęty wcišz były w wodzie, lecz teraz były na nic.
To go zabije.
Nie będzie wiecznie cišgnšł.
Lecz cztery godziny póniej ryba wcišż zmierzała w otwarte morze...
... holujšc łód, za Stary wcišż mocno jš trzymał.
"Coż to za ryba, która tak cišgnie!" pomylał.
"Paszczę musi mieć wcišż zaciniętš mocno na lince.
Chciałbym jš choć raz zobaczyć by poznać przeciwnika. "
Jak okiem sięgnšć, nie było lšdu. "Żadna różnica," pomylał.
"Znajdę drogę kierujšc się blaskiem wiateł Hawany. "
Złapałem jš w południe, a wcišż jej jeszcze nie widziałem.
Czemu nie ma tu chłopca...
Jestem cišgnięty przez rybę, jestem słupkiem holowniczym.
"Co zrobię, gdy ona zechce zejć głebiej - nie mam pojęcia.
Jeli będzie chciała zanurkować, co wtedy - nie wiem.
Co zrobię. Jest masa rzeczy, które można zrobić.
Mógłbym naprężyć linę, " mylał, "lecz wtedy może jš przerwać.
Jedynie mogę jš trzymać i popucić, gdy będzie potrzeba.
Bogu dzięki, że płynie i nie zanurza się. "
Zrobiło się zimno po zachodzie słońca...
... i zimny pot oblał grzbiet, ramiona i nogi Starego.
"Nie wynurzy się po zachodzie," pomylał.
"Może wyjdzie, gdy wzejdzie księżyc.
Jeli nie, może wynurzy sie ze wschodem słońca.
Chciałbym jš zobaczyć.
Chciałbym jš zobaczyć choć raz by wiedzieć, z kim walczę. "
Dwa morwiny opłynęły łódkę, słyszał ich oddechy i powistywania.
Rozróżniał hałas czyniony przez samca...
... od powiewu westchnień samicy.
"Sš dobre," pomylał.
"Bawiš się, figlujš i kochajš się wzajemnie.
Sš naszymi braćmi, jak latajšce ryby. "
Wtedy zaczęło mu być żal wielkiej ryby którš złowił.
"Jest cudowna i przedziwna," mylał.
"Kto wie, ile ma lat."
Nigdy nie spotkałem tak osobliwej ryby...
...ani nic, co by zachowywało się tak dziwnie.
Może jest zbyt mšdra, by skakać.
Zniszczyłaby mnie takim skokiem.
Albo jednym szybkim ruchem.
Możliwe, że była złapana już wiele razy...
...i dobrze wie, jak walczyć.
Wzięła przynętę jak mężczyzna.
Porusza się jak mężczyzna.
Walczy bez ladu paniki.
Ciekaw jestem, czy ma jaki plan czy jest równie zdesperowana jak ja.
Chciałbym, żeby chłopiec był tutaj.
Ryba nie zmieniła kursu anikierunku przez całš noc...
... na ile stary mógł to okrelić z położenia gwiazd.
Czuł siłę w jej ruchach i w jednostajnoci obranego przez niš kursu...
... i mylał, "gdy pomimo moich sztuczek...
... będzie musiała dokonać wyboru...
... i wybierze pozostanie w głębinie...
... poza wszystkimi podstępami, pułapkami i zasadzkami.
Moim wyborem będzie zejć tam i znaleć jš ponad wszystkimi ludmi...
Ponad ludmi całego wiata.
Teraz jestemy połšczeni z sobš i zostaniemy do południa.
I nikt nam nie pomoże prócz nas samych."
"Tracę 200 sšżni dobrej liny i haki, i wędki, " mylał.
"To można odrobić.
Lecz kto odda mi tę rybę jeli teraz złapię jakie inne i te jš odgryzš?
Nie wiem, co za ryba złapała teraz przynętę.
Może to był marlin albo morwin lub rekin Nie wyczułem jej.
Musiałem się szybko jej pozbyć. "
"Ciekawe, po co robi te zwody," pomylał.
"Linka musiała się zelignšć po wielkim garbie na jej grzbiecie.
Napewno jej grzbiet nie czuje się tak paskudnie, jak mój...
... ale nie może wiecznie cišgnšć tej łodzi...
... niezależnie od jej siły. "
"Spraw, Boże, by wyskoczyła.
Może gdybym napišł trochę bardziej linkę zaboli jš, i wtedy wyskoczy.
Niech wyskoczy, napełni wtedy powietrzem te woreczki leżšce wzdłuż kręgosłupa...
... i nie będzie mogła zejć głębiej za Boga. "
Rybo, kocham cię i bardzo cię szanuję...
...lecz zabiję cię nim ten dzień się skończy.
Mały ptaszek nadleciał do łodzi z północy.
To była gajówka i leciała bardzo nisko nad wodš.
Stary widział że jest bardzo zmęczona.
Hej...
...jeste jeszcze młody?
Czy to twoja pierwsza podróż?
Czemu tak się zmęczyłe?
Dokšd w ogóle lecš ptaki?
"Jastrzębie," pomylał, "lecš przez morze na ich spotkanie."
Lecz nic z tego nie powiedział ptakowi, który i tak go nie rozumiał...
... i który dowie się o jastrzębiach już niedługo.
W porzšdku, ptaszku.
Odpocznij minutkę.
Lecz potem musisz lecieć i łapać swojš szansę - jak musi każdy człowiek...
...i każda ryba i każdy ptak.
Wcišgnšłbym żagiel na maszt i ugocił cię wraz z bryzš, która włanie się zrywa...
...ale rozumiesz, jestem tu z przyjacielem.
Co go zraniło.
Czujesz to, Rybo.
Tak jak - Bóg to widzi - ja.
"Jak mogłem pozwolić, by ryba zraniła mnie jednym pocišgnięciem?" pomylał.
"Chyba głupieję.
Muszę bardziej uważać, co robię.
I muszę zjeć tuńczyka bo opuszczš mnie siły.
Chciałbym, żeby chłopiec był tu i odkroił tuńczyka, i chciałbym mieć trochę soli.
Nie sšdzę, żeby udało mi się zjeć go w całosci. "
Co to za ręka?
No, dalej. Drętwiej sobie, jeli chcesz.
Zamień się w szpon. To ci nie pomoże.
Muszę zjeć tuńczyka...
...nie stracę sił.
Nie obwiniaj ręki. To nie wina ręki.
Jeste już długo ze swojš rybš.
Jak się czujesz, ręko?
Czy może za wczenie by to wiedzieć?
Pewnie otworzy się wraz ze słońcem.
Jeli będę musiał,sam jš otworzę.
Ile by to nie kosztowało.
"Pomóż, Boże, niech skurcz minie," pomylał.
"Bo nie wiem , co ryba zamierza zrobić.
Wyglšda, że jest spokojna i realizuje plan, ale jaki jest jej plan?
A jaki mój?
Swój muszę dostosować do jej planu, gdyż ona jest wielka.
Jeli wyskoczy, " pomylał, "będę mógł jš zabić."
Ręka. No, dalej, ręko! Wynurza się! Ręko!
Jest dłuższa niż moja łód.
Och, co za wielka ryba.
Dzięki Bogu, że nie sš tak inteligentne jak ci, którzy je zabijajš.
Za to sš szlachetniejsze...
...i sprytniejsze.
Ciekaw jestem, czemu wyskoczyła.
Możnaby pomyleć, że po to by pokazać, jaka jest wielka.
Złe wieci dla ciebie, Rybo.
Robiło się póno, a łód wcišż płynęła wolno i jednostajnie.
Stary człowiek cierpiał...
... choć nie dopuszczał myli o cierpieniu.
Nie jestem pobożny...
...ale odmówię 10 Ojcze Nasz i 10 Zdrowa, jeli złapię tę rybę.
Pójdę też na pielgrzymkę do Dziewicy z Cobry.
Oto moja obietnica.
"Ojcze nasz, który jest w niebie, więć się Imię Twoje."
Odmawiał swš modlitwę mechanicznie.
Chwilami był tak zmęczony, że nie pamiętał słów.
Wtedy zaczynał mówić szybciej, i słowa przychodziły automatycznie.
" łatwiej odmawiać niż , " pomylał.
Stary poczuł się bardzo zmęczony i widział, że zbliża się noc...
... więc starał się myleć o czym innym.
Mylał o wielkiej lidze.
Jak dla niego, to byli Gran Ligas.
I wiedział,że Jankesi z Nowego Jorku grali z Tygrysami z Detroit.
"To już drugi dzień, jak nie znam bieżšcych wyników, " pomylał.
Potem, dla dodanie sobie otuchy...
... przypomniał sobie czasy w tawernie w Casablance...
... gdy siłował się na rękę z Czarnym z Cienfuegos...
... który był najsilniejszym facetem w porcie.
Nie był starym człowiekiem, był w kwiecie wieku.
On i Czarny zmagali się dzień i noc...
... ich łokcie oparte na kredowej linii na stole.
Robiono zakłady, a szala zwycięstwa przechylała się to w jednš, to w drugš stronę...
... sędziowie zmieniali się co cztery godziny...
... po to, by móc trochę się przespać.
Poili Czarnego rumem.
Nagle, po wypiciu rumu, Czarny zaczšł zyskiwać przewagę.
Lecz Stary podniósł swe ramię i znów wyrównał szanse.
Był już pewien, że Czarny, wietny goć i największy siłacz...
... zostanie zwyciężony.
O brzasku, gdy obstawiajšcy zaproponowali ogłoszenie remisu...
... gdyż musieli ić do pracy do doków...
... Stary zebrał wszystkie swoje siły.
Wiedział, że zachwiał wiarš Czarnego...
... i teraz zakończył pojedynek zanim ktokolwiek poszedł do roboty.
Jeszcze przez długi czas, wszyscy nazywali go "mistrzem".
Jak się masz, Rybo?
Bo ja wietnie.
Moja lewa dłoń wydobrzała.
Cišgnij łód, Rybo.
Tuż przed zmrokiem, gdy mijali wielkš kolonię wodorostów...
... kołyszšcych się ciężko na wodzie jakby ocean...
... uprawiał z kim miłoć pod żółtym kocem...
... na mniejszš linkę złapał się delfin...
... Stary przycišgnšł go do burty.
Jakš wspaniałš rybš jest delfin...
...ugotowany...
...i jakš nędznš rybš - surowy.
"Będzie lepiej, gdy uspokoję teraz rybę i nie będę jej niepokoił do zachodu.
Zachód słońca to trudny moment dla wszystkich ryb. "
Było ciemniej; zmrok zapadał bardzo szybko we wrzeniu.
Pojawiały się pierwsze gwiazdy.
Nie znał nazw konstelacji, lecz widział je...
... i wiedział, że sš jego odległymi przyjaciółmi.
"Ryba również jest mym przyjacielem," mylał.
Nigdy jeszcze nie widziałem i nie słyszałam o takiej rybie.
Lecz muszę jš zabić.
Na szczęcie nie muszę zabijać gwiazd.
Jak by to było, gdyby codziennie, człowiek próbował zabić księżyc.
Księżyc ucieka.
Lecz co by było gdyby, dzień w dzień, próbował zabić słońce.
Jestemy szczęciarzami.
"Już pół dnia, i noc, i teraz kolejny dzień, a ty nie spałe.
Jeli nie będziesz spał, pomiesza ci się w głowie.
Odpocznij, stary człowieku.
Niech ryba robi swoje.
aż nadejdzie czas...
... twej kolejnej podróży. "
Pochylił się, opasawszy linš grzbiet...
... przenoszšc swój ciężar na lewš rękę i zasnšł.
Nie nił o lwach, lecz o wielkiej kolonii morwinów...
... rozcišgajšcej się na 8 czy 10 mil; była pora ich tarła.
Wyskakiwały wysoko w powietrze...
... i wracały w ten sam otwór który zrobiły w wodzie, wyskakujšc.
Potem nił, że jest w wiosce, w swoim łóżku.
Wiał północny wiatr, a jemu było strasznie zimno.
Jego ramię spało, ponieważ głowa spoczywała na nim jak na poduszce.
Potem przyniła mu się długa, złota plaża...
... i zobaczył pierwszego lwa.
Czekał, aż pojawiš się pozostałe i był szczęliwy.
Póniej nił o wielorybach mijajšcych jego wybrzeże.
I także o ich godach, ich wzajemnej przyjani, i o ich zabawach.
Księżyc wzeszedł już dawno, a on wcišż spał.
Ryba cišgnęła jednostajnie, łod wpłynęła w tunel z chmur.
Zbudziło go szarpnięcie, które poczuł na kciuku, a linka jakby płonęła w jego rękach.
Na to czekalimy.
Bierzmy się za to.
zapłacisz za tę linę. Zapłacisz za to.
"Pokażę mu, co potrafi człowiek i ile może wycierpieć, " pomylał.
Tysišce razy to udowadniał
Teraz udowodni to znów.
Każdy raz jest pierwszy...
... i nidy nie mylał o przeszłoci gdy to robił.
"Gdyby chłopiec był tutaj, mógłby zmoczyć zwój linki," mylał.
"O tak, gdyby chłopiec był tutaj, gdyby tu był... "
"Wyskoczyła i napełniła skrzela powietrzem.
Teraz już nie może zejć niżej.
Zaraz zacznie kršżyć, wtedy muszę się za niš zabrać."
No, nie wyglšdasz le...
...jak na co bezwartociowego.
Teraz zrobiłem już, co mogłem.
Niebawem zacznie kršżyć.
Zaczyna się walka.
Słońce wschodziło po raz trzeci od kiedy wypłynšł w morze.
Ryba powoli kršżyła, a Stary był mokry od potu...
... i czuł zmęczenie głęboko w kociach.
Nie mogę teraz przegrać...
...i spieprzyć takiej ryby jak ta.
Teraz, kiedy tak pięknie wyszła, pozwól mi, Boże, wytrzymać.
Odmówię 100 Ojcze Nasz i 100 Zdrowa.
Lecz nie mogę ich zmówić teraz.
Uważaj je za zmówione...
...a ja zmówię je póniej.
W cišgu godziny zaczęły mu latać jej plamki przed oczyma.
Dwa razy zrobiło mu się słabo i mało się zemdlał...
... i martwił się tym.
Wtem zobaczył czarny cień...
... który tak długo przepływał wzdłuż łodzi że nie mógł uwierzyć w jego rozmiary.
Niemożliwe, że jest tak wielki.
Lecz był aż tak wielki.
Znów zrobiło mu się słabo.
"Ruszyłem go," pomylał.
"Może tym razem go pokonam."
Cišgnijcie, ręce.
Nogi, trzymajcie.
"Muszę trzymać go krótko," mylał Stary.
Następnym razem go wycišgnę.
Spróbował raz jeszcze.
I poczuł się bliski omdlenia gdy obrócił rybę.
"Spróbuję znowu," przyrzekł sobie Stary, widzšc dobrze tylko w przebłyskach.
Rybo, tak czy inaczej - umrzesz. Czy mnie też chcesz zabić?
Zebrał cały swój ból, to, co zostało z jego siły i z dawno obumarłej dumy...
... i przeciwstawił to wszystko agonii Ryby.
"Muszę trzymać jš blisko, blisko," pomylał.
"Nie głowš, tylko sercem. "
Oto zabiłem Rybę która była moim bratem.
Teraz muszę odwalić czarnš robotę.
Bierz się do pracy, Stary.
Stary nie potrzebował kompasu by wiedzieć, gdzie jest południowy zachód.
Musiał tylko wyczuć pasat dla nakrelenia kierunku żeglugi.
Widział rybę.
Musiał tylko patrzeć na ręce i mieć rufę za plecami...
... by wiedzieć, że wydarzyło się to naprawdę i nie było snem.
"Ręka goi się szybko," mylał.
"Krew jš obmyła. Słona woda wyleczyła.
Ciemna woda zatoki jest najlepszym lekarzem na wiecie. "
Potem zaczęło mšcić się mu w głowie, i pytał sam siebie:
"Czy to ona mnie holuje, czy ja holuję jš?"
Żeglowali razem, przywišzani jeden do drugiego.
I Stary pomylał, "Obym jš doholował, niech będzie mi dane.
Jestem lepszy tylko dzięki oszustwom, ona miała czyste intencje. "
Żeglowali w spokoju.
Stary zamoczył ręce w wodzie i próbował odzyskać jasnoć mylenia.
Patrzył na rybę nieprzerwanie by upewnić się, że jest to prawdš.
To było godzinę przedtem zanim pierwszy rekin zaatakował.
To był wielki rekin mako...
... zbudowany tak, by być najszybszym z szybkich ryb w morzu.
Teraz przyspieszył poczuwszy wieższy trop...
... a jego błękitna płetwa grzbietowa cięła wodę.
Gdy Stary zobaczył, że się zbliża, wiedział, że ten nie zna strachu...
... i zrobi dokładnie to, co zechce.
To było zbyt piękne, by mogło być prawdziwe.
Mogło równie dobrze być snem.
Mako.
Moja ryba znów krwawi, i zaraz zlecš się następne.
To było zbyt piękne, by mogło być prawdziwe.
Stary nie patrzył więcej na rybę...
... od kiedy została okaleczona.
Pierwszš ranę ryby odczuwał tak, jakby kto zranił jego.
"Lecz zabiłem rekina, który jš zaatakował," pomylał.
"To największy dentuso jakiego kiedykolwiek widziałem.
Jest po prostu zbyt dobry. "
Wiedział, że rekin każdym gwałtownym uderzeniem...
... wyszarpuje kawał mięsa...
... i że ryba zostawia teraz krwawy trop dla innych rekinów...
... widoczna jak autostrada przez morze.
Znał na pamięć schemat tego, co się będzie działo...
... gdy wyczujš głównš strugę krwi...
... lecz nic nie można było zrobić.
"Tak, to jest to," pomylał.
"Mógłbym przywišzać nóż do końca jednego z wioseł. "
"Mogłem wzišć ostrzałkę do noża,"
"Mogłe wzišć wiele rzeczy, ale, nie zrobiłe tego. Szkoda czasu na mylenie...
... o tym, czego nie masz. Myl, co można zrobić z tym, co masz. "
"Dobre rady," mylał. "Jestem tym zmęczony."
Wcišż jestem starym człowiekiem, ale nie będę nieuzbrojony.
Chodcie tu, galanos!
Dalej, chodcie, galanos!
Zbliżcie się. Dalej.
Wypłynšłem za daleko, Rybo.
To niedobrze i dla ciebie, i dla mnie.
Przepraszam, Rybo.
Wcišż została z niego jeszcze prawie połowa.
Może będę miał szczęcie i doholuję to wszystko, co zostalo.
Należy mi się trochę szczęcia.
Nie.
Nie, pogwałciłe swe szczęcie wypływajšc tak daleko.
Nie bšd głupcem.
Czuwaj i steruj.
Wcišż jeszcze możesz mieć trochę szczęcia.
Chciałbym kupić trochę...
...gdyby gdzie je sprzedawali.
Za cóż bym je kupił?
Za zgubiony harpun? Zniszczony nóż?
Dwie bezużyteczne ręce?
Mógłby.
Spróbuj je kupić za 84 dni...
...na morzu.
Także prawie ci je sprzedano.
Muszę przestać wymylać te nonsensy.
Szczęcie ma wiele twarzy.
Któż je rozpozna?
Chciałbym już widzieć wiatła Hawany.
Chciałbym zbyt wiele rzeczy.
Ale tego włanie chcę teraz.
Zobaczył odbity blask wiateł miasta około 10 w nocy.
Był zupełnie sztywny i obolały...
... i wszsytkie rany i każda napięta częć jego ciała bolała.
Nie mógł już mówić do ryby, bo ryba była już zupełnš ruinš.
Potem co przyszło mu do głowy.
Półrybo.
Rybo, którš jeste.
Przepraszam, że wypuciłem się zbyt daleko.
Zniszczyłem nas oboje.
Lecz zabilimy wiele rekinów, ty i ja...
...a pokiereszowalimy jeszcze więcej.
Ile zabiła w życiu, Stara Rybo?
Tego miecza nie masz dla ozdoby.
"Co zrobisz teraz, gdy przyjdš w nocy?" pomylał.
Co zrobię, gdy przyjdš w nocy?
Będę z nimi walczył.
Będę z nimi walczył na mierć i życie.
"Oh, mam nadzieję że nie będę musiał znów walczyć" pomylał.
"Mam ogromnš nadzieję, że nie będę musiał znów walczyć. "
Lecz walczył znowu, i tym razem wiedział, że walka nie ma sensu.
Chodcie.
Chodcie!
Chodcie.
Chodcie, galanos!
Chodcie, galanos! Chodcie.
Chodcie, galanos! Chodcie!
Wiedział, że jest pokonany, ostatecznie i nieodwołalnie.
Przykro mi, Rybo.
Czuł, że dostał się w rodkowy pršd...
... i widział wiatła osad na plaży wzdłuż wybrzeża.
Wiedział już, gdzie jest, i nic nie przynosił do domu.
"W każdym razie wiatr mi sprzyja," mylał.
Po czym dodał, "Czasami."
"Wielkie morzę z naszymi przyjaciółmi i naszymi wrogami i...łóżko.
Łóżko jest mym przyjacielem, tylko ono.
Łóżko będzie wspaniałe. "
To łatwe, gdy jeste pokonany.
Co cię pokonało?
Nic. Po prostu wypłynšłem zbyt daleko.
Człowiek nie jest stworzony do klęski.
Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać.
Przystań była cicha.
Wpłynšł w przesmyk pomiędzy skałami.
Nie było nikogo, kto mógłby mu pomóc.
Złożył maszt, i zwinšł żagiel...
... zarzucił masz na ramię, i zaczšł się wspinać.
Wtedy uwiadomił sobie ogrom swego zmęczenia.
Musiał przysišć pięć razy zanim dotarł do chaty.
Rankiem wiatr był silny...
... i łodzie nie wypływały w morze.
Chłopiec spał do póna, póniej przyszedł do chatki Starego...
... jak czynił to każdego ranka zanim Stary wypływał.
Stary pogršżony był we nie, i chłopiec widział, jak oddycha.
Potem zobaczył ręce Starego, i zaczšł płakać.
Wyszedł, by przynieć trochę kawy, i wcišż płakał, idšc drogš.
Wielu rybaków zebrało się na brzegu, oglšdajšc to, co na nim leżało.
Jeden stał w wodzie, spodnie miał podwinięte, mierzył szkielet...
... próbujšc zdjšć głowę i miecz.
Chłopiec nie zszedł.
Był tam przedtem.
Martin.
Bańkę kawy z mnóstwem mleka i cukru.
Co za ryba.
Nigdy nie było tu takiej.
Były dwie piękne ryby które wczoraj złowiłe.
Pal licho moje ryby.
Będzie chciał co mocniejszego?
Nie.Wrócę, gdyby jednak chciał.
Powiedz mu, jak bardzo mi przykro.
Dzięki.
Mam kawę.
Pokonały mnie, Manolin. Naprawdę mnie pokonały.
Ryba nie mogła cię pokonać.
Bardzo cierpisz?
Teraz będziemy już wypływać wspólnie.
Nie, nie.
Skończyło się moje szczęcie.
Czort ze szczęciem. Szczecie przyjdzie wraz ze mnš.
- Co na to twój ojciec? - Mam w nosie jego zdanie.
Powinnimy...
Powinimy mieć ostrš lancę i trzymać jš przez cały czas na pokładzie.
Musi być bardzo ostra...
...i nie hartowana, bo złamie się tak, jak mój nóż.
Załatwię inny nóż.
Ile dni będzie tak wiało?
Och, może trzy. Może więcej.
Mam wszystko pod kontrolš.
Musisz wyleczyć ręce, Stary.
Będš w porzšdku za kilka dni.
Wiem, jak o nie dbać.
Dzi w nocy wplułem co dziwnego.
Miałem wrażenie, jakby co pękło w moich piersiach.
To też musisz wyleczyć.
Wypij swš kawę. Przyniosę ci co do jedzenia.
I... I przynie mi gazety za ten czas, gdy mnie nie było.
Przyniosę.
Tego popołudnia grupa turystów z Hawany zatrzymała się w kawiarni.
Jedna z turystek spojrzał w dół, i pomiędzy pustymi puszkami po piwie...
... a zdechłš barracudš, ujrzała potężny kręgosłup wielkiej ryby...
... który teraz był tylko mieciem czekajšcym na przypływ.
"Co to?" spytała kelnera.
"Tiburón," odpowiedział kelner. "Rekin."
Próbował wytłumaczyć, co stało się z marlinem.
"Nie wiedziałam, że rekiny majš takie ładne, pięknie uformowane ogony, " powiedziała kobieta.
"Ani ja," dorzucił jej towarzysz.
U szczytu drogi, w swojej chacie, stary człowiek znowu spał.
Wcišż spał na brzuchu a chłopiek siedział przy nim, pilnujšc go.
Staremu niły się lwy.